Psychoterapia młodzieży – kiedy warto zgłosić się z nastolatkiem do psychologa?

Dorastanie bywa burzliwe – i to dla obu stron. Zmiany nastroju, potrzeba większej niezależności, zamykanie się w pokoju czy coraz większe znaczenie znajomych kosztem rodziny mogą być naturalną częścią tego okresu.

Problem w tym, że w pewnym momencie rodzic zaczyna czuć, że dzieje się coś więcej niż tylko dojrzewanie. I często nie potrafi dokładnie wskazać, kiedy ta zmiana nastąpiła.

Granica między jednym a drugim rzadko jest oczywista, dlatego nie warto czekać, aż sytuacja stanie się naprawdę trudna, żeby zareagować. Konsultacja z psychologiem może pomóc lepiej zrozumieć, co się dzieje i czy potrzebne jest dalsze wsparcie.

Co powinno zwrócić uwagę rodzica?

Pojedynczy gorszy dzień, kłótnia albo chwilowa niechęć do szkoły to jeszcze nie powód do niepokoju. Bardziej niż pojedyncze zdarzenie liczy się to, jak długo coś trwa i jak bardzo zmienia codzienne funkcjonowanie nastolatka.

Warto przyjrzeć się sytuacji bliżej, gdy nastolatek od dłuższego czasu jest smutny, rozdrażniony albo wyraźnie przygnębiony. Podobnie, gdy coraz bardziej wycofuje się z kontaktów – zarówno z rodziną, jak i z rówieśnikami – albo rezygnuje z rzeczy, które wcześniej sprawiały mu przyjemność.

Sygnałem może być też silny lęk, napięcie czy napady paniki, kłopoty ze snem, rosnąca niechęć do szkoły, trudności z koncentracją, negatywne wypowiedzi o sobie albo pogarszające się relacje z rówieśnikami. Czasem trudności pojawiają się w związku z konkretnym wydarzeniem – rozstaniem rodziców, zmianą szkoły czy stratą kogoś bliskiego.

Osobno warto powiedzieć o sytuacjach, które wymagają szybkiej reakcji: samookaleczeniach, wypowiedziach o braku sensu życia czy myślach samobójczych. W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia potrzebna jest pilna pomoc medyczna.

Czy trzeba czekać, aż problem stanie się poważny?

Nie – a obawa przed „przesadzaniem” jest jednym z powodów, dla których rodzice odkładają konsultację. Czasem zastanawiają się, czy trudności dziecka są już wystarczająco poważne, żeby szukać profesjonalnej pomocy.

Warto jednak wiedzieć, że pierwsza konsultacja nie jest jeszcze decyzją o rozpoczęciu psychoterapii młodzieży. Jej zadaniem jest przyjrzenie się temu, co się dzieje. Psycholog pomaga zrozumieć sytuację i zastanowić się, jaka forma wsparcia może być najbardziej odpowiednia.

Czasem wskazana będzie psychoterapia, innym razem konsultacje psychologiczne, spotkanie z rodzicami albo zalecenie konsultacji z innym specjalistą.

Jak wygląda pierwsza konsultacja?

To pytanie zwykle pojawia się jeszcze przed umówieniem wizyty. Pierwsze spotkanie służy przede wszystkim poznaniu młodej osoby i tego, z czym się zgłasza. Psycholog może pytać o samopoczucie, szkołę, relacje z rówieśnikami i rodziną, ważne wydarzenia z ostatniego czasu czy sposób radzenia sobie z emocjami. W zależności od wieku nastolatka i charakteru trudności częścią procesu konsultacyjnego bywa też rozmowa z rodzicem.

Nie chodzi tu o ocenianie ani szukanie winnego. Chodzi o zrozumienie sytuacji i wspólne ustalenie, jak można pomóc.

A jeśli nastolatek nie chce iść do psychologa?

„Nie potrzebuję psychologa”, „nic mi nie jest”, „nigdzie nie idę” – rodzice słyszą to bardzo często.

Opór może mieć różne przyczyny. Nastolatek może obawiać się oceny, nie wiedzieć, czego się spodziewać, wstydzić się swoich trudności albo bać się, że wszystko, co powie, trafi prosto do rodziców.

Dlatego sposób, w jaki zaproponujemy pomoc, ma naprawdę duże znaczenie. Zamiast przedstawiać wizytę jako coś, co ma „naprawić problem”, lepiej powiedzieć wprost, co zauważamy:

„Widzę, że ostatnio jest Ci trudno i martwię się o Ciebie. Chciałabym, żebyś miał/miała możliwość porozmawiania z kimś, kto może Ci pomóc.”

Warto też dodać, że konsultacja nie jest zobowiązaniem do rozpoczęcia długoterminowej terapii.

Jeśli nastolatek mimo wszystko odmawia spotkania, dobrym pierwszym krokiem może być konsultacja dla samego rodzica. Rozmowa ze specjalistą pozwala przyjrzeć się sytuacji i zastanowić się, jak rozmawiać z dzieckiem o pomocy oraz jak wspierać je na co dzień.

Na czym polega psychoterapia młodzieży?

Kiedy po etapie konsultacji okazuje się, że psychoterapia jest odpowiednią formą pomocy, zaczyna się regularna praca. To przestrzeń, w której nastolatek może rozmawiać o swoich emocjach, relacjach i trudnościach – w tempie i formie dostosowanej do jego wieku i potrzeb.

Psychoterapia młodzieży może pomagać w lepszym rozumieniu własnych emocji i zachowań, radzeniu sobie z napięciem, budowaniu poczucia własnej wartości czy funkcjonowaniu w relacjach.

Bardzo ważne jest przy tym poczucie bezpieczeństwa. Dlatego liczy się nie tylko doświadczenie terapeuty, ale również to, czy nastolatek czuje się przy nim swobodnie i z czasem jest w stanie zbudować z nim relację opartą na zaufaniu.

Jak wybrać odpowiedniego specjalistę?

Rodzic nie musi wiedzieć, jaki nurt terapeutyczny sprawdzi się najlepiej ani którego terapeutę wybrać – to normalne. Na początku ważniejsze jest dopasowanie specjalisty do wieku nastolatka, rodzaju trudności i jego indywidualnych potrzeb, a także sprawdzenie, czy dana osoba ma doświadczenie w pracy z młodzieżą.

Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, możesz zadzwonić do recepcji Poradni Fortis Mentis i krótko opowiedzieć, jakiego wsparcia szukacie. Pomożemy dobrać odpowiedniego specjalistę.

Psychoterapia młodzieży w Warszawie

W Poradni Psychoterapeutycznej Fortis Mentis prowadzimy konsultacje psychologiczne oraz psychoterapię młodzieży w Warszawie – stacjonarnie (100 metrów od metra pl Wilsona), a w przypadku wybranych specjalistów również online.

Wspieramy nastolatków doświadczających m.in. trudności emocjonalnych, obniżonego nastroju, lęku, problemów w relacjach, niskiego poczucia własnej wartości, stresu, trudności szkolnych oraz kryzysów związanych z dorastaniem.

Nie wiesz, którego specjalistę wybrać? Skontaktuj się z nami. Porozmawiamy o tym, jakiego wsparcia potrzebuje Wasze dziecko i pomożemy dobrać odpowiedniego psychologa lub psychoterapeutę.

Najczęściej zadawane pytania o psychoterapię młodzieży